Hałas w środowisku profesjonalnym to nie tylko kwestia komfortu, ale przede wszystkim jeden z kluczowych czynników środowiskowych podlegający rygorystycznym regulacjom prawnym. Dla właścicieli firm oraz specjalistów ds. BHP i ochrony środowiska, zrozumienie dopuszczalnych norm jest niezbędne do zapewnienia funkcjonowania zakładu zgodnie z przepisami. Przekroczenia progów akustycznych mogą skutkować sankcjami nakładanymi przez organy kontrolne, takie jak WIOŚ (Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska) czy Sanepid. W tym artykule doradzamy, jak interpretować przepisy dotyczące hałasu w środowisku pracy oraz w środowisku ogólnym.
W polskim systemie prawnym należy wyraźnie rozdzielić dwa obszary, które podlegają zupełnie innym wymaganiom i metodom badawczym:
Jako laboratorium pomiarów środowiskowych akredytowane przez PCA (Polskie Centrum Akredytacji), wykonujemy pomiary w obu tych obszarach, pomagając przedsiębiorcom wypełnić ich obowiązki ustawowe.
Podstawową jednostką w akustyce jest decybel (dB). W pomiarach na stanowiskach pracy oceny warunków dokonuje się w oparciu o pomiary wskaźników LAeq, LAmax, LCpeak. Są to parametry wskazujące na możliwe ryzyko uszkodzenia słuchu. W środowisku ogólnym parametrem oceny jest LAeq dla pory dziennej i nocnej.
Oceniając kwestię narażenia na hałas, niezależnie od tego, czy dotyczy to hałasu w środowisku pracy, czy w środowisku ogólnym, należy mieć na uwadze aspekt jego uśredniania:
Powyższe oznacza, że aby ocenić poziom hałasu i porównać do wartości dopuszczalnych, trzeba przeanalizować zdarzenia akustyczne, mające miejsce w czasie kolejno po sobie następujących 8 godzin pory dziennej lub 1 godziny pory nocnej i dokonać ich uśrednienia. Analogicznie, w środowisku pracy, analizuje się zdarzenia akustyczne w trakcie 8 godzin zmiany roboczej.
Normy hałasu w środowisku ogólnym zależą od przeznaczenia terenu sąsiadującego z zakładem. Inne wymagania obowiązują dla terenów zabudowy jednorodzinnej, a inne dla obszarów wielkomiejskich czy uzdrowiskowych.
Dla terenów podlegających ochronie akustycznej, dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego przez instalacje przemysłowe w porze dziennej (godz. 6:00–22:00) wynoszą od 45 dB do 55 dB, zależnie od typu zabudowy. Prawidłowa ocena wymaga profesjonalnych pomiarów akustycznych, które zweryfikują, czy procesy technologiczne nie naruszają poziomów dopuszczalnych. Istotnym aspektem oceny poziomu emitowanego hałasu do środowiska jest fakt wspomnianego powyżej uśredniania do 8 godzin. Oznacza to, że wystąpienie okresowych zjawisk o wysokim poziomie hałasu nie jest jednoznaczne z przekroczeniem obowiązujących norm. O negatywnym oddziaływaniu hałasu decyduje zarówno jego poziom, jak i czas jego trwania. Tym samym, koszenie trawy lub użycie innych głośnych urządzeń może być wykonywane bez narażania się na zarzut przekraczania dopuszczalnych norm hałasu u sąsiada, o ile trwa odpowiednio krótko. Podobnie, sąsiadując z zakładem przemysłowym, trzeba mieć na względzie, że okresowo wzmożony poziom hałasu niekoniecznie musi wiązać się z przekroczeniem norm w tym zakresie.
Pora nocna (godz. 22:00–6:00) wiąże się ze znacznym zaostrzeniem norm – zazwyczaj o 10 dB w stosunku do pory dziennej. Dla większości terenów mieszkaniowych dopuszczalny limit hałasu z zakładu wynosi w nocy 40-45 dB. Przekroczenie tych wartości może stać się podstawą do wydania zaleceń pokontrolnych przez WIOŚ. W przeciwieństwie do hałasu ocenianego dla pory dziennej, okres uśredniana wynosi 1 godzinę. Oznacza to, że nawet krótkotrwałe zjawiska o wysokim poziomie hałasu mogą powodować przekroczenie norm.
Zupełnie inne kryteria stosuje się przy ocenie narażenia pracowników na hałas na stanowiskach pracy. Tutaj hałas jest klasyfikowany jako czynnik szkodliwy.
Zgodnie z przepisami BHP, progiem dopuszczalnym (NDN) dla 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy jest poziom 85 dB. Istnieją jednak również progi działania:
Częstotliwość wykonywania pomiarów hałasu na stanowiskach pracy wynosi zazwyczaj 1 rok lub 2 lata, w zależności od tego, jak blisko wartości dopuszczalnej plasuje się uzyskany wynik.
Dla przedsiębiorcy kluczowe jest, aby pomiary były wykonane przez jednostkę z odpowiednimi uprawnieniami. Nasze Laboratorium posiada akredytację PCA (Polskie Centrum Akredytacji) w zakresie pomiarów akustycznych zarówno dla środowiska pracy, jak i środowiska ogólnego.
Wykorzystujemy wyłącznie certyfikowany i kalibrowany sprzęt (sonometry klasy 1), a uzyskane wyniki stanowią rzetelną podstawę do:
Wartość dopuszczalna (NDN) wynosi 85 dB dla 8-godzinnej zmiany. W przypadku stanowisk wymagających dużej koncentracji (np. prace biurowe, administracyjne), hałas jest traktowany jako czynnik uciążliwy, a sugerowane normy są znacznie niższe (zazwyczaj ok. 55 dB).
Nie. Nie wykonujemy pomiarów hałasu komunikacyjnego (drogi, koleje) ani badań w obiektach budowlanych
Obowiązek ten wynika najczęściej z zapisów w pozwoleniu zintegrowanym lub sektorowym. Potrzeba tego typu badań pojawia się również w przypadku sporządzania przeglądów ekologicznych. Pomiary są również niezbędne w przypadku kontroli WIOŚ.
Tak, przedsiębiorstwa mogą ubiegać się o dofinansowanie z ZUS na poprawę warunków pracy. W takim przypadku wykonujemy profesjonalne pomiary przed i po inwestycji, które są niezbędne do rozliczenia wniosku.
Przekroczenie norm emisji do środowiska wiąże się z karami administracyjnymi naliczanymi przez WIOŚ za każdą dobę naruszenia. W obszarze BHP, brak aktualnych pomiarów lub nieprzestrzeganie norm może skutkować nakazami pokontrolnymi Sanepidu lub karami finansowymi.
Chcesz mieć pewność, że Twój zakład działa zgodnie z literą prawa? Doradzimy i wykonamy niezbędne badania, aby pomóc Ci skutecznie zarządzać obowiązkami środowiskowymi i BHP.
Zapraszamy do kontaktu z naszymi specjalistami.
